Kret w ogrodzie: jak naprawdę z nim wygrać (a nie tylko „zakopać problem”)

Jeśli rano wychodzisz do ogrodu, a na równym trawniku widzisz nowe „wulkany” ziemi – nie jesteś sam. U porządnych, dobrze prowadzonych ogrodów to wręcz klasyk. I wbrew temu, co czasem słychać od sąsiadów, kopce nie są dowodem zaniedbania, tylko… komplementem.

Kret wybiera miejsca, gdzie gleba jest żyzna, pełna dżdżownic i dobrze napowietrzona. Czyli dokładnie tam, gdzie Ty od lat inwestujesz w trawnik.

Przerobiłem większość metod – od „domowych patentów od wujka” po profesjonalne pułapki i bariery. Wniosek jest jeden: jedna petarda, jedna pułapka czy jeden granulat rzadko załatwia sprawę na stałe. Działa dopiero zestaw dopasowanych metod, użytych z głową i w odpowiednim momencie.

W praktyce skuteczna strategia opiera się na kilku prostych zasadach:

  • łączenie pułapek, barier w ziemi i odstraszaczy,
  • chemia – tylko jako wsparcie, nie główny bohater,
  • myślenie dłużej niż „do weekendu” – utrudnianie powrotu nowych kretów,
  • dopasowanie rozwiązań do typu działki (mały ogród, boisko, warzywnik),
  • świadomość, że kret jest pożyteczny i częściowo chroniony – celem jest ograniczenie szkód, nie krucjata.

Poniżej przejdziemy krok po kroku od zrozumienia, jak kret działa, do tego, jak go realnie zatrzymać – bez zrujnowania trawnika, budżetu i sumienia.

Co kret naprawdę robi pod Twoim trawnikiem?

Zanim zaczniesz walkę, musisz wiedzieć, z kim (a raczej: z czym) masz do czynienia.

Kret europejski (Talpa europaea) to owadożerca – zjada głównie dżdżownice, larwy, drobne bezkręgowce. Korzeni nie podgryza, szkody robi „przy okazji” kopania.

Podziemna „koparka” z turbo napędem

Anatomia kreta jest stworzona tylko do jednego: przepychania ziemi.

  • ciało walcowate, opływowe – łatwo przeciska się w ciasnych korytarzach,
  • futro rośnie pionowo – może poruszać się przodem i tyłem bez „klinowania” się sierścią w ziemi,
  • przednie łapy szerokie, jak małe spychacze, z bardzo mocnymi, zakrzywionymi pazurami,
  • 6 palców – ten dodatkowy, tzw. nibykciuk, zwiększa powierzchnię kopiącą.

W praktyce jeden osobnik potrafi:

  • przekopać nawet 20 m nowych tuneli dziennie,
  • mieć ok. 250 m korytarzy w swoim terytorium,
  • „obsługiwać” w sezonie nawet kilkadziesiąt kopców (około 40–50), które widzisz na powierzchni.

Kopiec to nie osobny „lokator”, tylko komin wentylacyjny z dużego systemu.

Jak wygląda system tuneli?

Kret tworzy kilka poziomów „podziemnego miasta”:

  • płytkie korytarze tuż pod trawnikiem – strefa polowania na dżdżownice,
  • głębsze tunele komunikacyjne – „autostrady” między częściami terytorium,
  • komory – gniazdo i czasem „magazyn” dżdżownic.

Cała sieć na jednej działce może mieć 200–250 m, z czego tylko część jest regularnie używana. I tu pojawia się pierwsza pułapka:

kret lubi nowe tunele. Stare odcinki potrafi całkowicie porzucić. Dlatego pułapka założona w „martwym” korytarzu może stać tydzień i pozałatwiać tylko Twoje nerwy.

Dlaczego kret upodobał sobie właśnie Twój ogród?

Z mojego doświadczenia – najbardziej „kretogenne” są ogrody, w które ktoś włożył dużo pracy:

  • gleba próchniczna, dobrze nawożona,
  • regularne podlewanie,
  • gęsta darń, aeracja, kompost.

Czyli:

  • mnóstwo dżdżownic i organizmów glebowych,
  • ziemia miękka, przewiewna, łatwa do kopania,
  • brak długo utrzymującej się wody stojącej.

Krety omijają:

  • podłoże zbite, gliniaste, z kamieniami,
  • zbyt mokre, podmokłe łąki, gdzie woda „stoi”,
  • jałowe piaski, gdzie dżdżownic jest mało.

To dlatego kopce pojawiają się często:

  • na reprezentacyjnych trawnikach,
  • w dobrze utrzymanych sadach i warzywnikach,
  • na pastwiskach i boiskach sportowych – ziemia regularnie nawożona i napowietrzana.

Podsumowując: kopce to pochwała jakości gleby, nie dowód zaniedbania. Problemem nie jest sam kret, tylko to, jak jego tunelowanie wpływa na powierzchnię:

  • rozrywa darń i tworzy kopce,
  • odsłania i podcina systemy korzeniowe,
  • uszkadza linie nawadniania, siatkę przeciw nornicom itp.,
  • po czasie powoduje zapadnięcia – szczególnie niebezpieczne na boiskach i placach zabaw.

Dodaj do tego fakt, że kret żyje tylko 3–4 lata, ale jego tunele potrafią „pracować” latami – zapadają się, tworzą doły, w które wchodzą kosiarki, nogi dzieci i piłkarzy.

Kret a prawo: co wolno, czego nie?

Kret europejski jest w Polsce objęty częściową ochroną gatunkową. To znaczy: nie możesz traktować go jak śmiecia do utylizacji.

Gdzie legalnie wolno prowadzić zwalczanie?

Prawo dopuszcza działania zwalczające przede wszystkim tam, gdzie kret powoduje szkody użytkowe lub zagraża bezpieczeństwu:

  • uprawy rolne, szkółki, sady, ogrody produkcyjne,
  • boiska, place zabaw, tereny sportowe,
  • lotniska i inne obiekty, gdzie nierówna nawierzchnia jest realnym ryzykiem,
  • niektóre tereny użyteczności publicznej.

Na typowym przydomowym trawniku priorytetem są:

  • odstraszanie,
  • bariery,
  • pułapki żywołowne.

Pułapki śmiertelne, mocna chemia, gazowanie – to zawsze temat „na granicy” prawa i etyki. Jeśli chcesz być w porządku:

  • zaczynaj od metod nieletalnych,
  • jeśli sięgasz po metody śmiertelne – rób to na terenach, gdzie jest to racjonalnie uzasadnione i zgodne z przepisami,
  • zawsze stosuj produkty dokładnie zgodnie z etykietą.

Jak rozpoznać, gdzie kret naprawdę chodzi? (bez tego szkoda montować cokolwiek)

To punkt, na którym ludzie najczęściej się wykładają: ustawiają pułapkę „gdzieś przy kopcu” i dziwią się, że nic się nie dzieje.

Świeży vs stary tunel

Na pierwszy ogień – kopce:

  • świeży: ziemia wilgotna, sypka, brak roślin, brak skorupy,
  • stary: zbity, suchy, często porośnięty mchem lub trawą.

Jeśli kopce układają się w linię, prawie na pewno łączy je główny tunel.

Prosty test: nadeptanie

To trik, który stosuje praktycznie każdy fachowiec:

  1. Znajdź odcinek między dwoma świeżymi kopcami.
  2. Butem nadepnij tunel na długości 20–30 cm, tak by go zgnieść.
  3. Odczekaj 24–48 godzin:
    • jeśli kret używa tego odcinka, odkopie go i podniesie ziemię,
    • jeśli nic się nie dzieje – to prawdopodobnie fragment starej, nieaktywnej sieci.

Co ciekawe, ten odruch naprawiania tuneli jest wykorzystywany w wielu skutecznych pułapkach. Kret ma ogromną potrzebę „zamknięcia” otwartego korytarza – dlatego pułapki montowane w zgniecionych fragmentach działają znacznie lepiej.

Najskuteczniejsze metody: co działa naprawdę, a co bardziej w reklamie

Zbiorczo:

Metoda Typ działania Skuteczność (praktyczna) Trwałość efektu
Pułapki mechaniczne Eliminacja osobnika 80–95% na działce Średnia – do wejścia nowego kreta
Repelenty (zapach/dźwięk) Odstraszanie 40–70% Krótkoterminowa, wymaga powtórzeń
Gazowanie tuneli Dym/gaz w korytarzach 30–60% Krótkoterminowa
Bariery / siatka na krety Blokada mechaniczna Wysoka (przy dobrym montażu) Wieloletnia
„Domowe patenty” Różne bodźce Niska–umiarkowana Zmienna, zwykle krótka

Przejdźmy to po kolei.

Pułapki mechaniczne: najbardziej powtarzalna metoda

Jeśli pytasz firmę DDD, co działa najpewniej – odpowiedź jest zwykle ta sama: pułapki mechaniczne + bariery. Szacunki z praktyki: ponad 70% profesjonalnych interwencji opiera się właśnie na tym duecie.

Jakie pułapki?

  1. Pułapki tunelowe / rurowe (żywołowne)
    Działają jak fragment tunelu – kret wchodzi do środka i zostaje zamknięty.

    Plusy:

    • kret zostaje żywy, można go (tam, gdzie prawo na to pozwala) wywieźć dalej,
    • etycznie najczystsza z metod aktywnego odłowu.

    Minus:

    • wymagają częstej kontroli (co 12–24 h).

  2. Pułapki zatrzaskowe (nożycowe, szczękowe, typu Putange itp.)
    To już metody śmiertelne.
    Dobrze ustawiona pułapka (np. francuski typ Putange) działa bardzo szybko – kret ginie praktycznie od razu, co w praktyce bywa mniej okrutne niż powolne zatrucie gazem czy trutką.

    Plusy:

    • bardzo wysoka skuteczność,
    • zwykle po 1–3 udanych odłowach aktywność na działce wyraźnie spada.

Jak prawidłowo założyć pułapkę?

Schemat jest zawsze podobny:

  1. Zlokalizuj aktywny tunel (test nadeptania między świeżymi kopcami).
  2. Odetnij kwadrat darni (np. 15×15 cm), odłóż go w całości – przyda się do zamaskowania.
  3. Delikatnie oczyść wejście do tunelu, nie poszerzaj go niepotrzebnie.
  4. Włóż pułapkę:
    • rurową – w osi tunelu,
    • Putange/nożycową – tak, by kret wchodząc, musiał ją uruchomić.
  5. Przykryj wszystko darnią lub deską, obsyp ziemią tak, żeby:
    • nie wpadało światło,
    • nie było przeciągów (kret jest na to bardzo wyczulony).
  6. Kontroluj pułapki co 12–24 godziny.

⚡ PRO TIP
Na jednej działce rzadko jest tylko jeden aktywny tunel. Przy dużej liczbie kopców lepiej założyć 2–4 pułapki naraz w różnych odcinkach sieci. Jedna skuteczna pułapka potrafi wyeliminować osobnika, który właśnie „obsługiwał” kilkadziesiąt kopców.

Chemia na kreta: repelenty, nie „cudowne trutki”

Większość tzw. „chemii na kreta” to nie są trutki w sensie rodentycydów, tylko repelenty zapachowe. I dobrze – kret jest owadożercą, więc klasyczna przynęta pokarmowa działa na niego średnio lub wcale.

Jak działają repelenty?

Formy:

  • granulat – wsypujesz do tunelu lub robisz pas zapachowy na obrzeżach,
  • żel/płyn – wlewasz do świeżych korytarzy, dobrze rozchodzi się w wilgotnej glebie,
  • świece zapachowe – zapalasz w tunelu, wydzielają intensywny zapach i lekki dym.

One nie zabijają, tylko robią kretowi tak nieprzyjemne środowisko, że zwykle przenosi się w inne miejsce.

Skuteczność z praktyki: 40–70%, zależnie od:

  • typu gleby (w lekkiej zapach szybciej się wypłukuje),
  • ilości opadów i podlewania,
  • gęstości sieci tuneli (im bardziej rozbudowana, tym trudniej „ogarnąć” wszystko).

💡 Ważne
Granulaty i zapachowe repelenty są mało stabilne. Deszcz i podlewanie szybko je rozcieńczają, a rozkład organicznych składników obniża intensywność zapachu. Przy obfitości pokarmu kret potrafi je po prostu… zignorować. Dlatego repelenty traktuj jako wsparcie, nie główną broń.

Jak często stosować?

  • standardowo co 2–4 tygodnie w sezonie aktywności kretów,
  • obowiązkowo po ulewach, intensywnym podlewaniu, aeracji, głębokim przekopaniu.

Repelenty użyte w aktywnych tunelach (potwierdzonych testem nadeptania) mają nieporównywalnie większy sens niż „sypanie na chybił trafił”. Pamiętaj też, że odsłonięty tunel kret prawie zawsze zasypuje w 24–48 h – to moment, w którym można skutecznie podsunąć mu repelent lub pułapkę.

Świece dymne, tabletki gazujące i systemy typu „Kretołap”

Tu wchodzimy na grząski grunt – dosłownie i w przenośni.

Dym vs zapach: o co tu chodzi?

  • Świece zapachowe – głównie zapach, słabe zadymienie, działają jak repelent.
  • Świece dymne / tabletki gazujące – generują gęsty dym z substancją drażniącą lub toksyczną. To już jest form a gazowania tuneli.

Efekt w praktyce:

  • skuteczność 30–60%,
  • częściej wypłasza niż zabija,
  • kret może uciec bocznymi odnogami.

Są też systemy pirotechniczne, jak różne wersje „Kretołapów” – to ładunki/petardy montowane w tunelu, które działają bardzo lokalnie, ale mocno. Zasadnicza różnica w stosunku do gazów:

  • uderzają mechanicznie i akustycznie,
  • nie wprowadzają trwałych pestycydów do gleby,
  • jedna dobrze ustawiona petarda może zlikwidować osobnika, który obsługiwał wiele kopców.

To nadal metoda śmiertelna, ale paradoksalnie mniej „rozlewa się” po środowisku niż powolne gazowanie dużych odcinków.

Ryzyka przy gazowaniu

  • wpływ na organizmy glebowe (dżdżownice, pożyteczne owady),
  • ryzyko dla psów, kotów, jeży – mogą wkopać się w zagazowany odcinek,
  • potencjalne skażenie wód gruntowych przy nieumiejętnym stosowaniu,
  • całkowity zakaz stosowania przy studniach, warzywnikach, oczkach wodnych.

W wielu krajach najostrzejsze środki gazowe są już ograniczone lub wycofywane. U nas też etykieta produktu jest święta – nie kombinuj z „domowymi wynalazkami”.

Trutki na krety: dlaczego to zwykle kiepski pomysł

Tu będę brutalnie szczery: pokarmowe trutki „na kreta” to w większości wyrzucone pieniądze i realne ryzyko dla reszty ogrodu.

Powody:

  • kret nie jest zbożożercą – nie interesuje go ziarno, pasta, granulki jak u myszy czy szczurów,
  • nawet jeśli coś zje, dawka często jest nieadekwatna,
  • głównym efektem jest zatrucie „nie tych” zwierząt.

Co może ucierpieć:

  • ptaki drapieżne – zjadają podtrute gryzonie i padłe zwierzęta, kumulują toksyny,
  • lis, kuna, jeż – to samo,
  • koty i psy – mogą zjeść trutkę bezpośrednio albo wtórnie zatruć się ofiarą,
  • dzieci – źle zabezpieczone preparaty to zawsze zagrożenie.

Do tego część substancji ma długie życie w łańcuchu pokarmowym. Jednym słowem: zbyt duże ryzyko, zbyt mała korzyść. W nowoczesnym podejściu do ogrodu trutki pokarmowe na krety są rozwiązaniem skrajnym i w praktyce niezalecanym.

Siatka na krety i bariery: zamiast gasić pożar, odetnij dopływ tlenu

Jeżeli masz możliwość ingerencji w podłoże (nowy trawnik, modernizacja ogrodu, budowa boiska) – siatka przeciw kretom to najrozsądniejsza inwestycja.

Jak poprawnie założyć siatkę pod trawnik?

  1. Przygotuj podłoże

    • usuń stare darni, kamienie, korzenie,
    • wyrównaj grunt.

  2. Wykop do 10–15 cm
    To optymalna głębokość:

    • korzenie trawy spokojnie przez nią przejdą,
    • kret nie wypchnie przez nią kopca.

  3. Rozłóż siatkę

    • paski z zakładem min. 10–15 cm,
    • przymocuj szpilkami, żeby się nie przesuwała.

  4. Zabezpiecz krawędzie

    • przy ogrodzeniu warto podwinąć siatkę lekko do góry – tworzy to pionową barierę,
    • kret może wejść głębiej, ale nie wypchnie kopca w strefie trawnika.

  5. Przysyp, wyrównaj, załóż trawnik

    • siew lub rolka idzie już na warstwę ziemi nad siatką.

Takie rozwiązanie jest złotem na:

  • boiskach, placach zabaw, skwerach,
  • w ogrodach reprezentacyjnych,
  • przy systemach odwodnienia i na wałach – tam, gdzie zapadnięcia są szczególnie groźne.

Siatka plus doraźne pułapki na obrzeżach to jeden z niewielu sposobów, żeby naprawdę przestać walczyć z kopcami na co dzień.

Domowe sposoby: które mają sens, a które głównie grzebią w glebie?

Na forach znajdziesz dziesiątki patentów: od butelek na pręcie, przez rybi łeb w tunelu, po ludzkie włosy. Przerobiłem lub widziałem większość. Podzielmy je na dwie kategorie.

Co ma choćby częściowy sens?

  1. Zapachy
    • rośliny intensywnie pachnące (aksamitka, czosnek, niektóre zioła) sadzone pasami,
    • naturalne preparaty zapachowe nalewane do korytarzy.

Działanie: tworzą strefy dyskomfortu. Kret woli kopać obok. Nie jest to mur nie do przejścia, ale może pomóc „przekierować” go o kilka metrów.

  1. Wibracje i hałas
    • urządzenia wibracyjne wbijane w ziemię,
    • pręty metalowe z elementami poruszanymi wiatrem.

Tu ważne jest jedno: ciągłość bodźca. Jednorazowa głośna muzyka czy stukanie łopatą robi na krecie wrażenie przez chwilę. Stałe, niskie wibracje potrafią go zniechęcić do dłuższego pobytu w danej strefie.

Co jest mitem lub ryzykownym półśrodkiem?

  • szkło, gwoździe, ostre śmieci w tunelach – zagrożenie dla wszystkich, żadnych dowodów na skuteczność,
  • resztki chemii gospodarczej – ryzyko skażenia gleby, wody, zagrożenie dla dzieci i zwierząt,
  • „im mocniej, tym lepiej” – nadmierna ingerencja w glebę czasem robi większy bałagan niż sam kret.

Największy problem z domowymi metodami jest taki, że kret jest ruchliwy i elastyczny – przesunie się trzy metry dalej i kopce pojawią się przy żywopłocie zamiast na środku trawnika. Jeśli taki kompromis Ci wystarcza – ok. Jeśli nie – trzeba dołożyć pułapki i bariery.

Zintegrowany plan na kreta: jak to poukładać krok po kroku

Zamiast pytać „jaki środek jest najlepszy?”, lepiej ułożyć prostą procedurę, którą można powtarzać.

Krok 1. Diagnoza

  • zaznacz świeże kopce,
  • wykonaj test nadeptania między nimi,
  • zaznacz aktywne odcinki (np. patyczkami).

Krok 2. Pułapki w aktywnych tunelach

  • w 1–3 najaktywniejszych miejscach załóż pułapki mechaniczne,
  • przy większych ogrodach: 2–4 pułapki równocześnie,
  • kontrola co 12–24 h.

Jedna skuteczna pułapka często usuwa osobnika, który odpowiadał za dziesiątki kopców.

Krok 3. Repelenty jako „sterownik ruchu”

  • w tunelach peryferyjnych lub wzdłuż krawędzi działki użyj repelentów zapachowych,
  • celem jest wypchnięcie kreta (lub nowego osobnika) poza strefę, na której Ci zależy.

Krok 4. Chemia (gazowanie) tylko punktowo i świadomie

  • tylko w miejscach, gdzie pułapek nie da się sensownie założyć albo są nieskuteczne,
  • tylko w aktywnych tunelach,
  • z pełnym świadomością ryzyka środowiskowego i prawnego.

Krok 5. Bariery / siatka – żeby nowy kret nie zrobił powtórki

Nawet jeśli skutecznie usuniesz bieżącego lokatora, opuszczone korytarze są jak gotowa autostrada dla kolejnego. Dlatego:

  • przy nowym trawniku – od razu siatka na krety,
  • przy istniejącym – pionowe bariery na granicach działki lub wokół najbardziej cennych fragmentów.

Krok 6. Ocena po 1–3 tygodniach

  • brak nowych kopców → utrwal bariery, odpuść chemię, zostaw pojedyncze repelenty,
  • nowe kopce w tym samym miejscu → prawdopodobnie weszło „nowe” zwierzę, powtórz procedurę.

💡 Realne oczekiwania
Nie ma metody, która zagwarantuje, że żaden kret już nigdy nie pojawi się w okolicy. Celem jest:

  • ograniczenie szkód do akceptowalnego poziomu,
  • przesunięcie aktywności tam, gdzie mniej przeszkadza,
  • zabezpieczenie najważniejszych miejsc (boisko, plac zabaw, reprezentacyjny trawnik).

Bezpieczeństwo dzieci, psów i kotów

Tu nie ma kompromisów – jeśli po ogrodzie biegają dzieci i zwierzęta, pewne rzeczy po prostu odpadają.

Najbezpieczniejsze:

  • bariery fizyczne (siatka, obrzeża),
  • pułapki żywołowne ukryte głęboko w tunelu,
  • repelenty zapachowe stosowane zgodnie z instrukcją.

Dużo ostrożności przy:

  • świecach dymnych i tabletkach gazujących,
  • wszelkich formach trutek,
  • pułapkach zatrzaskowych – zawsze oznacz miejsce (palik, chorągiewka), żeby nikt go nie rozkopał.

⚠ Nigdy nie stosuj środków gazujących:

  • przy warzywniku,
  • przy studni lub innym ujęciu wody,
  • tam, gdzie psy lubią kopać doły.

FAQ – odpowiedzi na pytania, które padają najczęściej

1. Jakie pułapki na kreta są najbardziej skuteczne i jak je poprawnie założyć?
Najlepiej sprawdzają się pułapki montowane w samym tunelu, nie w kopcu:

  • żywołowne (rurowe, typu tunelowego),
  • zatrzaskowe (nożycowe, Putange).

Schemat: znajdź aktywny tunel (test nadeptania), wytnij darń, odsłoń korytarz, wstaw pułapkę w osi tunelu, przykryj darnią lub deską, zasyp tak, by nie było światła i przeciągów. Sprawdzaj codziennie.

2. Czy zwalczanie kreta na mojej działce jest legalne przy częściowej ochronie gatunkowej?
Możesz ograniczać szkody: odstraszać, blokować wejścia, odławiać żywo.
Stosowanie metod śmiertelnych (pułapek zabijających, silnych gazów) jest dopuszczalne tylko w określonych sytuacjach i miejscach – głównie na terenach użytkowych (boiska, uprawy itp.) i zawsze zgodnie z przepisami. Jeśli masz wątpliwości, skonsultuj się z lokalnym RDOŚ.

3. Jak rozpoznać aktywne korytarze przed zastosowaniem pułapek lub chemii?

  • namierz linię świeżych kopców,
  • nadepnij tunel między nimi,
  • po 24–48 h sprawdź: jeśli ziemia znowu się uniosła lub pojawił się nowy kopiec w pobliżu, masz aktywny odcinek – tam montuj pułapki lub aplikuj repelent.

4. Czy da się „wybić” wszystkie krety na stałe?
Nie. Możesz zlikwidować konkretnego osobnika, ale po czasie jego tunele mogą przejąć nowe. Dlatego po skutecznej akcji wzmacniaj bariery (siatka, obrzeża) i kontroluj teren.

5. Co będzie mniej okrutne – pułapka czy gazowanie?
Dobrze ustawiona pułapka mechaniczna (np. Putange) uśmierca kreta praktycznie natychmiast. Gazowanie zwykle oznacza powolne duszenie i przy okazji szkody wśród innych organizmów. Z tej perspektywy, jeśli już stosujesz metodę śmiertelną, pułapka bywa paradoksalnie bardziej humanitarna.

Co zrobić teraz – plan na Twoją działkę w trzech krokach

  1. Dziś / jutro

    • przejdź po ogrodzie, zaznacz świeże kopce,
    • zrób test nadeptania na 2–3 odcinkach.

  2. Za 1–2 dni

    • w aktywnych tunelach załóż 1–3 pułapki,
    • na obrzeżach działki, gdzie nie chcesz mieć kretów, zaaplikuj repelent.

  3. Za 2–3 tygodnie

    • jeśli aktywność spadła – zaplanuj założenie siatki pod nowy trawnik lub pionowych barier na granicach,
    • jeśli kopce pojawiają się nadal w tych samych miejscach – powtórz procedurę, ewentualnie zmień typ pułapki.

Kret jest uparty, ale przewidywalny. Kiedy zrozumiesz, jak myśli (a właściwie – jak kopie), przestanie Cię zaskakiwać. I zamiast nerwowo rozrzucać „chemię na oślep”, zaczniesz działać jak chirurg, nie jak bombardier.